🏛️ KPSS Tarih Akademi 2026 sınav hazırlık platformu Test
📚 2026 KPSS Ortaöğretim Tarih Ders Notları

KPSS Konu Anlatımı & Hap Bilgiler

Gereksiz detaylardan arındırılmış, doğrudan ÖSYM soru kalıplarına, sınav tuzaklarına ve ezber şifrelerine odaklı profesyonel ünite özetleri.

🏹 İslamiyet Öncesi Türk Tarihi 🕌 İlk Türk-İslam Devletleri ⚔️ Osmanlı Siyasi Tarihi 📜 Osmanlı Kültür & Medeniyeti 🛡️ 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı 📣 Kurtuluş Savaşı Hazırlık 🎖️ Kurtuluş Savaşı Cepheler 🇹🇷 Atatürk İlke ve İnkılapları ⚖️ Atatürk Dönemi Politika 🌍 Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
⚖️
ÖSYM: 3 Soru · ⏱️ 9 dk

Atatürk Dönemi İç ve Dış Politika

Cumhuriyet Halk Fırkası, çok partili hayat denemeleri (TCF ve SCF), rejime karşı çıkan isyanlar (Şeyh Sait, Menemen) ile Montrö, Balkan Antantı, Sadabat Paktı ve Hatay meselesini inceler.

🎯 ÖSYM Soru Analizi: ÖSYM'nin favorileri: 'Terakkiperver Fırka kurucuları (KARAR)', 'Şeyh Sait ve Menemen olaylarının sonuçları', 'Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'na katılmayan devletler', 'Montrö'nün maddeleri' ve 'Hatay'ın anavatana katılma sürecidir'.
1

1. Çok Partili Hayat Denemeleri ve İç Olaylar

  • Halk Fırkası (CHP - 9 Eylül 1923): İlk siyasi partidir. Ekonomide devletçiliği benimsedi.
  • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF - 1924): İlk muhalefet partisidir.
    • Kurucuları (KARAR): Kazım Karabekir (Genel Başkan), Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Adnan Adıvar, Rauf Orbay.
    • Liberalizmi ve adem-i merkeziyetçiliği savundu. Tüzüğündeki 'Parti dini inançlara saygılıdır' maddesi suistimal edildi.
  • Şeyh Sait İsyanı (1925): İngilizlerin Musul için kışkırttığı, cumhuriyete karşı İLK gerici isyandır. Fethi Okyar istifa etti, İsmet İnönü hükümeti Takrir-i Sükun Kanunu'nu çıkardı. TCF kapatıldı. Musul kaybedildi.
  • Mustafa Kemal'e İzmir Suikastı Girişimi (1926): Giritli Şevki ihbar etti. 'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır...' İstiklal Mahkemeleri son kez görev yaptı.
  • Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF - 1930): Ali Fethi Okyar Atatürk'ün isteğiyle kurdu (2. muhalefet partisi). 1929 buhranını aşmak ve hükümeti denetlemek amacıyla açıldı. Gericilerin toplanması üzerine Fethi Bey partiyi feshetti.
  • Menemen Olayı (Kubilay Olayı - 1930): Asteğmen Kubilay şehit edildi. Suçlular Divan-ı Harp'te yargılandı. Çok partili hayata 1946'ya kadar ara verildi.
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

TCF Kurucuları Şifresi: K-A-R-A-R (Kazım Karabekir, Ali Fuat, Refet, Adnan, Rauf)

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: Menemen Olayı sanıkları İstiklal Mahkemeleri'nde DEĞİL; DİVAN-I HARP'te (Askeri Mahkeme) yargılanmıştır! (İstiklal Mahkemeleri 1926 İzmir Suikastı'nda son kez çalıştı).

2

2. Dış Politika (1923-1930 Dönemi): Lozan'dan Kalan Sorunlar

  • Yabancı Okullar Sorunu: Fransa ile yaşandı. Türkiye 'Bu bir iç meseledir, taviz verilemez' diyerek yabancı devletleri muhatap almadı.
  • Musul Sorunu ve 1926 Ankara Antlaşması: Haliç Konferansı'nda çözülemedi. Şeyh Sait isyanı yüzünden askeri harekat yapılamadı. Musul ve Kerkük Irak'a bırakıldı; petrol gelirlerinin %10'u 25 yıllığına Türkiye'ye verildi (Misakımilli'den 3. taviz).
  • Nüfus Mübadelesi ve Ahali Antlaşması (1930): Yunanistan ile yaşandı. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türkleri 'Etabli' (yerleşik) kabul edildi; diğerleri takas edildi. Venizelos ile dostluk kuruldu (Venizelos Atatürk'ü Nobel'e aday gösterdi).
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

Misakımilli Tavizleri Sırası: Batum (1921) -> Hatay (1921) -> Musul (1926)

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: Yabancı Okullar konusunda Türkiye hiçbir yabancı devlet veya Milletler Cemiyeti ile masaya oturmamış; tamamen bir iç hukuk meselesi saymıştır.

3

3. Dış Politika (1930-1938 Dönemi): Barışçı ve Aktif Politika

  • Milletler Cemiyeti'ne Giriş (1932): İspanya'nın teklifi, Yunanistan'ın desteği ve Cemiyet'in DAVETİYLE üye olundu (Davetle katılan tek devlettir).
  • Balkan Antantı (1934): İtalya ve Almanya tehdidine karşı Batı sınırını korumak için kuruldu. Üyeler: Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya (TAYYAR). Bulgaristan yayılmacı emelleri yüzünden katılmadı.
  • Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936): Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras temsil etti. Uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, tüm yetkiler Türkiye'ye devredildi ve Türk askeri Boğazlara yerleşti. Boğazlarda TAM EGEMENLİK sağlandı.
  • Sadabat Paktı (1937): İtalya'nın Habeşistan'ı işgali üzerine Doğu sınırını korumak için Tahran'da kuruldu. Üyeler: Türkiye, İran, Irak, Afganistan (TAİR). Suriye Hatay sorunu yüzünden katılmadı.
  • Hatay Meselesi: Atatürk 'Hatay benim şahsi meselemdir' ve 'Kırk asırlık Türk yurdu esir kalamaz' dedi. Vakit gazetesinde 'Asım Us' adıyla yazılar yazdı. Sandler Raporu ile bağımsız Hatay devleti kuruldu (1938 - Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen). 23 Haziran 1939'da Hatay Meclisi kararıyla Türkiye'ye katıldı.
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

Balkan Antantı Katılımcıları Şifresi: T-A-Y-Y-A-R (Türkiye, [Almanya yok], Yugoslavya, Yunanistan, [Arnavutluk yok], Romanya)

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: Sadabat Paktı'na Hatay sorunu ve sınır ihtilafı yüzünden SURİYE katılmamıştır!

⚡

Sınav Öncesi 5 Saniyede Hatırla (Nokta Atışı Hap Bilgiler)

Bu üniteden sınavda doğrudan gelebilecek en kritik özet cümleler.

#1 Atatürk dönemi ilk muhalefet partisi TCF (1924); ikinci muhalefet partisi SCF'dir (1930).
#2 Milletler Cemiyeti'ndeki ilk Türk temsilcimiz Cemal Hüsnü Taray'dır.
#3 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu lağvedilerek Türk askerinin Boğazlara girişi sağlanmıştır.
#4 Hatay Cumhuriyeti'nin ilk ve tek Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen; Başbakanı Abdurrahman Melek'tir.
#5 Hatay'ın anavatana katılması (1939) Atatürk'ün vefatından sonra İsmet İnönü döneminde gerçekleşmiştir.

Konuyu bitirdin mi? Bilgini hemen sına!

Bu ünitenin 60 çoktan seçmeli sorusunu çözerek veya flaş kartları çevirerek pekiştir.