🏛️ KPSS Tarih Akademi 2026 sınav hazırlık platformu Test
📚 2026 KPSS Ortaöğretim Tarih Ders Notları

KPSS Konu Anlatımı & Hap Bilgiler

Gereksiz detaylardan arındırılmış, doğrudan ÖSYM soru kalıplarına, sınav tuzaklarına ve ezber şifrelerine odaklı profesyonel ünite özetleri.

🏹 İslamiyet Öncesi Türk Tarihi 🕌 İlk Türk-İslam Devletleri ⚔️ Osmanlı Siyasi Tarihi 📜 Osmanlı Kültür & Medeniyeti 🛡️ 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı 📣 Kurtuluş Savaşı Hazırlık 🎖️ Kurtuluş Savaşı Cepheler 🇹🇷 Atatürk İlke ve İnkılapları ⚖️ Atatürk Dönemi Politika 🌍 Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
🕌
ÖSYM: 2 Soru · ⏱️ 8 dk

İlk Türk-İslam Devletleri & Medeniyeti

751 Talas Savaşı ile Türklerin İslamiyet'e geçişi, Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletleri ile Anadolu beyliklerinin siyasi ve kültürel gelişimini kapsar.

✍️ Test Çöz (60) 🗂️ Flaş Kart (52)
🎯 ÖSYM Soru Analizi: ÖSYM'nin en sevdiği sorular: 'İlk Türk-İslam Edebi Eserleri', 'Malazgirt sonrası 1. Beylikler ve bıraktıkları eserler', 'Anadolu Selçuklu'nun ticaret politikası (sigorta, kervansaray, tersane)' ve 'Bilim insanları'dır.
1

1. İlk Türk-İslam Devletleri ve Kuruluşları

  • Talas Savaşı (751): Abbasiler ile Çinliler arasında yapıldı. Karluk Türkleri Abbasileri destekledi. Sonuç: Türkler kitleler halinde İslamiyet'e girmeye başladı; kağıt ilk kez Çin dışında (Semerkant) üretildi.
  • Karahanlılar (840-1212): Orta Asya'da kurulan İLK Müslüman Türk devletidir. Kurucu Bilge Kül Kadir Han, İslam'ı kabul eden Satuk Buğra Han (Abdülkerim adını aldı). Resmi dili Türkçe olan, Türk milliyetçisi bir devlettir. Ribat (kervansaray) ve Bimarhane (hastane) inşa ettiler.
  • Gazneliler (963-1187): Alp Tigin kurdu, en parlak dönem Gazneli Mahmut. Gazneli Mahmut tarihte 'Sultan' unvanını kullanan ilk Türk hükümdardır. Hindistan'a 17 sefer yaparak İslamiyet'i ve kast sisteminin kırılmasını sağladı. Biruni için 'Sarayımın en değerli hazinesi' demiştir.
  • Mısır'da Kurulanlar (TEMA): Tolunoğulları (İlk kurulan) → Eyyubiler (Selahaddin Eyyubi Kudüs'ü kurtardı) → Memlükler (Ayn Calut ile Moğolları durdurdu) → Akşitler/İhşidiler (Kutsal topraklara hakim olan ilk Türk devleti).
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

Mısır'da Kurulan Türk Devletleri Şifresi: T-E-M-A (Tolunoğulları, Eyyubiler, Memlükler, Akşitler)

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: Memlükler'de veraset sistemi diğer Türk devletlerinden farklıdır. Her güçlü ordu komutanı (emir) sultan olabilmiştir; kut anlayışı aranmamıştır!

2

2. Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu Devleti

  • 1040 Dandanakan Savaşı: Selçuklular Gaznelileri mağlup etti. Selçuklu resmen kurulurken Gazneliler yıkılış sürecine girdi.
  • 1048 Pasinler Savaşı: Selçuklular ile Bizans arasındaki İLK savaştır; Bizans mağlup edildi.
  • 1071 Malazgirt Zaferi: Sultan Alparslan Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i mağlup etti. Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı. Alparslan komutanlarına 'Kılıç Hakkı' vererek Anadolu'da I. Beylikler Dönemi'ni başlattı.
  • 1176 Miryokefalon Savaşı: II. Kılıç Arslan Bizans'ı yendi. Anadolu'nun KESİN olarak Türk yurdu olduğu tescillendi. Avrupalılar Anadolu'ya 'Turchia' demeye başladı.
  • 1243 Kösedağ Savaşı: Moğollar (İlhanlılar) Anadolu Selçuklu'yu mağlup etti. Anadolu Selçuklu dağılma sürecine girdi; Anadolu Türk siyasi birliği parçalandı ve II. Beylikler Dönemi başladı.
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

Anadolu'nun Tapu Süreci: Pasinler (1048) = Keşif / Yoklama | Malazgirt (1071) = Kapı Açan | Miryokefalon (1176) = Tapu Alan / Yurttutan.

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: 1230 Yassıçemen Savaşı ile Harzemşahlar yenilince Selçuklu ile Moğollar arasındaki tampon kalktı ve Kösedağ felaketine zemin hazırlandı!

3

3. İlk Türk-İslam Edebi Eserleri ve Bilim İnsanları

  • Kutadgu Bilig (Yusuf Has Hacip): İlk Türk-İslam edebi eseri ve ilk siyasetnamedir. Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han'a sunulmuştur.
  • Divanü Lügati't-Türk (Kaşgarlı Mahmut): İlk Türkçe sözlüktür. Araplara Türkçeyi öğretmek için yazılmıştır. İlk Türk dünyası haritasını içerir. Abbasi Halifesi El-Muktedi Billah'a sunulmuştur.
  • Atabetü'l-Hakayık (Edip Ahmet Yükneki): Ahlak ve öğüt kitabıdır. Dad İspehsalar Bey'e sunulmuştur.
  • Divan-ı Hikmet (Hoca Ahmet Yesevi): İlk Türk tasavvuf eseridir. Yesevilik tarikatının temelidir.
  • Farabi (Alpharabius): Muallim-i Sani (İkinci Öğretmen). İlimleri ilk sınıflandıran ve Birleşmiş Milletler fikrini ilk ortaya koyan bilgindir.
  • İbn-i Sina (Avicenna): Tıbbın Kanunu (El-Kanun fi't-Tıbb) eseri 6 asır Avrupa'da ders kitabı oldu.
  • El-Cezeri: Artuklular döneminde yaşadı. Sibernetik ve robotik biliminin kurucusudur.
💡
Akılda Kalıcı KPSS Şifresi / Kodlama

Malazgirt Sonrası 1. Beylikler Şifresi: D-A-S-M-A-Ç (Danişmentliler, Artuklular, Saltuklular, Mengücekliler, Çaka Beyliği)

⚠️
ÖSYM Çeldiren Tuzak & Dikkat Noktası

DİKKAT: Çaka Beyliği tarihteki İLK Türk denizci beyliğidir (1081 donanma kuruluşu Türk Deniz Kuvvetleri kabul edilir).

⚡

Sınav Öncesi 5 Saniyede Hatırla (Nokta Atışı Hap Bilgiler)

Bu üniteden sınavda doğrudan gelebilecek en kritik özet cümleler.

#1 İlk medrese Danişmentlilerin Tokat Niksar'daki Yağıbasan Medresesi'dir.
#2 UNESCO listesindeki eşsiz taş işlemeli şaheser Mengüceklilerin Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası'dır.
#3 Dünyanın ilk kadın teşkilatı Ahi Evran'ın eşi Fatma Bacı'nın kurduğu Bacıyan-ı Rum'dur.
#4 Anadolu Selçuklularında ilk devlet sigortacılığı uygulanmış ve kervansaraylarda tüccara 3 gün ücretsiz konaklama verilmiştir.
#5 Selçuklu resmi dili Farsça, bilim dili Arapça, ordu ve halk dili Türkçedir.

Konuyu bitirdin mi? Bilgini hemen sına!

Bu ünitenin 60 çoktan seçmeli sorusunu çözerek veya flaş kartları çevirerek pekiştir.

🎯 Bu Ünitenin Testini Çöz (60 Soru) 🗂️ Flaş Kartları Çevir (52)